Erfgoed

De rondleiding van Sybille

Groep 5 t/m 8 ​ De 17de eeuwse dichteres Sybille van Griethuysen uit Veenendaal geeft hoogstpersoonlijk een rondleiding door het centrum van Veenendaal. Op de markt vertelt zij over de Salvatorkerk, oude bouwstijlen, een bijzondere directeurswoning en kunstenaar Hedda Buijs. Tot slot gaan we op zoek naar de gedichtjes van Kees Stip die op weg naar en op de markt zijn te vinden.  

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Bezoek gemeentearchief

Groep 5 t/m 8 ​In het gemeentearchief wordt veel informatie over Veenendaal bewaard. Zo kun je oude landkaarten, foto’s, boeken en kranten bekijken. Er zijn zelfs documenten van eeuwen terug, toen Veenendaal nog een veenkolonie was. Ook is het mogelijk om door stamboomonderzoek erachter te komen of jouw voorouders al in Veenendaal woonden. Tijdens een rondleiding in het archief leer je meer over de waarde van een archief, het verzamelen en bewaren van historische bronnen en de wijze waarop hiermee gewerkt kan worden. Ook kunnen wij een les in het gemeentearchief verzorgen over een specifiek onderwerp (bijvoorbeeld WOI, WOII, de provinciegrens etc.)  

Aanbieder: Gemeente archief
Meer informatie

Kijkwijzer

Groep 5 t/m 8 ​ Meer weten over het ontstaan van Veenendaal? Kom dan naar het Museum veenendaal! Kinderen leren op een speelse manier aan de hand van boeiende objecten hoe Veenendaal 500 jaar gelden is ontstaan als veenkolonie. Ook is te zien welke invloed de grote watersnoodramp van 1855 heeft gehad op de gemeente, en is er ruimte voor het Veenendaal van nu.  

Aanbieder: Museum Veenendaal
Meer informatie

Rondleiding Museum

Groep 1 t/m 8 ​ Tijdens een rondleiding door het Museum Veenendaal leer je meer over de geschiedenis van Veenendaal. Er wordt kort stilgestaan bij alle belangrijke momenten van Veenendaal en belangrijke voorwerpen worden besproken en toegelicht. De leerlingen krijgen de gelegenheid om vragen te stellen over de vaste en de tijdelijke tentoonstelling (vanaf oktober rondom thema Eerste Wereldoorlog en vanaf begin 2019 Gilbert van Schoonbeke). Op verzoek is het ook mogelijk om een specifiek onderwerp te bespreken.  

Aanbieder: Museum Veenendaal
Meer informatie

Watersnood in Veenendaal

Groep 7 en 8 ​In de geschiedenis van Veenendaal wordt 1855 gezien als het rampjaar. In dat jaar heeft een watersnoodramp gezorgd voor veel schade en verwoesting. Leerlingen gaan zich in dit onderwerp verdiepen d.m.v. lessen in de klas en een bezoek aan het Museum en het Gemeentearchief. ​Uitvoerenden: Museum Veenendaal/Gemeentearchief  

Aanbieder: Gemeente archief
Meer informatie

Opstaan

Groep 1 Een verrassend kijkje in de (slaap) kamer van toen en nu….een geschiedenisproject voor wakkere kleuters! Trrrringggg!!!! Anna slaat de deken van zich af en zoekt op de tast naar de wekker. Is het alweer 7 uur? Brrrr, wat is het koud! Even uitrekken op de rand van de bedstee en dan snel de sloffen aan. Gelukkig heeft Anna de warme slaapmuts nog op. Vooruit dan maar…de donkere kamer in op zoek naar de lampetkan en de wasbak…even een kaarsje aan doen….Pieppieppieppieppiep! Oh, het is alweer 7 uur! Anne drukt de telefoon uit en draait zich nog even om. Heerlijk zo'n warm dekbed…het kan nog wel vijf minuten hoor. Die lekkere warme douche is zo gebeurd…. Dit project gaat over het 'opstaan' van toen (100 jaar geleden) en van nu. De kinderen zien grote verschillen! Naar aanleiding van het rollenspel van de docent volgt een kringgesprek. Het lesmateriaal van vroeger en nu, is ter ondersteuning van het gesprek en speelt een rol in de creatieve verwerking van deze eerste echte 'geschiedenisles'!  

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Van wie is die koffer

Groep 2 ​ Op een dag staat er een geheimzinnige koffer in de klas. Al onderzoekend en spelend met de inhoud proberen de kinderen de eigenaar van de koffer te achterhalen. Het verhaal en de objecten van de eigenaar vertellen iets over de eigen woonplaats van de leerlingen. Koffer op afspraak (mail) op te halen in Spectrum.  

Aanbieder: Gaby Jansen
Meer informatie

Op stap met Jet en Jan

Groep 5 Het project "Op stap met Jet en Jan, jong in 1910" geeft kinderen uit groep 5 van de basisschool een beeld van het dagelijkse leven rond 1910 in Veenendaal. Hierbij komen de volgende thema's aan bod: kleding, wonen, werken, huishouden, voeding, school en spel. Deze thema's bieden ruimte aan de individuele beleving van alle leerlingen. Daarom kan het materiaal uitstekend een plek krijgen binnen intercultureel onderwijs. In de voorbereidings- en verwerkingslessen komen naast geschiedenis ook tekenen, meten, rekenen, stellen, lezen en spelletjes aan bod.  

Aanbieder: Museum Veenendaal
Meer informatie

Wind in de zeilen

Groep 7 Molens zijn onmisbaar geweest voor de ontwikkeling van Nederland. Natuurlijk voor het malen van graan om brood van te bakken en ingrediënten voor voedsel te vervaardigen. Molens hebben een enorme bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van Nederland betreffende de voorziening van gezaagd hout en het watervrij maken van grote delen van Nederland. Zo past een bezoek aan de molen in vele verschillende projecten zoals voedselvoorziening, geschiedenis en techniek. Tijdens het molenbezoek wordt een inleiding verzorgd over de betekenis van molens in het verleden en volgt een rondleiding door de molen. Tevens wordt een film vertoond over de geschiedenis van het brood.  

Aanbieder: Molens
Meer informatie

Textiel- en wolfabrieken

Groep 8 Het project Wol- en Textielfabrieken in Veenendaal is bestemd voor leerlingen van groep 7 en 8. In de geschiedenismethoden gaat het bij het onderwerp Industrialisatie vaak over de industrie in Engeland of, waar het om textiel gaat, over de industrie in Twente. Door dit project ontdekken de leerlingen dat ook in Veenendaal tijdens en na de industrialisatie veel wol- en textielfabrieken ontstonden. Ook zullen zij ontdekken, wat het was om als kind te moeten werken in deze fabrieken. Het project Wol- en textielfabrieken in Veenendaal bestaat uit twee lessen, die op school worden gegeven en een bezoek aan de Cultuurfabriek waar de leerlingen opdrachten uitvoeren in De Cultuurfabriek, het Museum Veenendaal en bij het multitouchscherm van het Historisch Informatiepunt ( HIP ). Voor les 2 biedt het project verschillende keuzethema's. De docent kan kiezen op grond van interesse en beschikbare tijd. 

Aanbieder: Historisch Informatiepunt
Meer informatie

Tabaksteeltmuseum Amerongen

Groep 6, 7 en 8 Tabak telen was vanaf de Gouden Eeuw een grote bron van inkomsten voor Amerongen en omstreken. Maar wie was nou de baas van die tabaksvelden? En: hoe gaat dat eigenlijk, dat tabak telen en waarom wordt dat niet meer zoveel gedaan? Gravin van Aldenburgh Bentinck en Jan de Tabaksboer weten er meer van… 

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

De veerpont van Eck en Wiel-Amerongen

Groep 6, 7 en 8 ​ Hoe kwam je vroeger aan de overkant? Deze veerdienst is al heel erg oud. Geer van het Veer en zijn vrouw nemen de leerlingen mee terug naar hoe het vroeger begon. Ook beleven de leerlingen hoe een moderne veerpont tegenwoordig functioneert. Waarom nemen mensen nu eigenlijk de pont nog en wie hebben allemaal last van hoog- of laag water? 

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Kasteel Amerongen

Groep 5 t/m 8 ​Aan het werk op Kasteel Amerongen, zo heet de projectles voor de groepen 7 en 8. Margaretha Turnor en hoofd van de bediening mevrouw Visbach kunnen wel wat hulp gebruiken op het kasteel! Kom eerst eens 'meelopen' en solliciteer dan naar een baantje als keukenhulp, bediende, butler of stalknecht! Voor de groepen 5 en 6 is de projectles 'Elisabeth Bentinck en de dieren' ontwikkeld. Gravin Elisabeth van Aldenburg Bentinck hield heel erg van dieren. In deze projectles gaan we op zoek in de tuin van Kasteel Amerongen naar aanwijzingen daarvoor, maar je hoort ook veel over het dierenasiel De Hazenberg dat gesticht is door Elisabeth.  

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Veenendaal bevrijd

Groep 7 en 8 Terwijl veel plaatsen in de buurt van Veenendaal al in april waren bevrijd, duurde dit in Veenendaal veel langer. In Veenendaal waren veel Nederlandse en Duitse SS’ers gestationeerd, die zich in de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog nog lieten gelden. Er heerste een gespannen sfeer. In Veenendaal werd een uitgaansverbod ingesteld en de SS’ers patrouilleerden door de Veenendaalse straten Een dag nadat de Duitse troepen capituleerden in Hotel de Wereld in Wageningen, werd in Veenendaal de Vaartbrug per ongeluk door de Duitsers opgeblazen. De opgeblazen Vaartbrug zorgde ervoor dat Veenendaal geïsoleerd werd en de directe weg naar Rhenen werd geblokkeerd. Hierdoor werd Veenendaal pas op woensdag 9 mei 1945 bevrijd, een aantal dagen na de de officiële bevrijding.​  

Aanbieder: Gemeente archief
Meer informatie

Hoe Lambertusfeierabend Lampegietersavond werd

Groep 4 Naar aanleiding van het verhaal over de Lampegietersavond in de Canon van Veenendaal neemt Johanna, de vrouw van wever Johan Johanssen ons mee in de tijd en vertelt aan de hand van allerlei oude spulletjes over de geschiedenis van de Lampegietersavond. Tot slot maken we zelf een lampion! (En waarvan werden vroeger eigenlijk de lampionnen voor de optocht gemaakt?)  

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Afvalschatten

Groep 5 en 6 Wat voor afval men maakt zegt veel over hoe de mensen leven. Vroeger en nu. In dit project gaan de leerlingen terug in de tijd. Van de opgravingen, via de open riolen, naar de vuilnisophaaldienst van nu. Tijdens dit project krijgen de leerlingen een beeld van welk afval er in Veenendaal werd geproduceerd en hoe daarmee werd omgegaan. Maar ook wordt er ingegaan op de waarde van afval. In het Museum Veenendaal worden spullen van vroeger tentoongesteld. Het zijn echte ‘afvalschatten’ die ons meer leren over vroeger en ons misschien ook wel beter laten nadenken over het afval van nu. 

Aanbieder: Museum Veenendaal
Meer informatie

Torens bouwen

Groep 2 Van kleins af aan zijn we aan het bouwen. Als baby stapelen we blokken, lego, ronde bakjes die steeds kleiner worden, enzovoorts. Hoe groter we worden hoe hoger de bouwwerken en hoe ingewikkelder. Het lijkt er op dat torens bouwen bij ons hoort. Wie maakt de hoogste toren? En wie de mooiste, gekste, dikste of dunste? Torens kunnen van allerlei materialen gemaakt zijn. Van hout, steen, klei, lego, plastic, eierdozen, zelfs van taartjes en soesjes…er zijn spelletjes waarbij je de hoogste torens moet bouwen (met stoeltjes) of een hoge toren niet moet laten instorten…Torens maken is leuk. Kleuters doen het vaak automatisch. Gewoon omdat ze het leuk vinden. Zal de toren stevig genoeg zijn of omvallen? Hoe spannend is dat? In dit project gaan we fijn torens bouwen. Van allerlei materialen. Ook gaan we kijken naar allerlei torens in het landschap: vuurtorens, watertorens, kerktorens, de torens in Veenendaal…en we gaan over torens praten en werken. Heerlijk, laat de fantasie maar de vrije loop gaan!  

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Jan Klaassen en het geheim van de Speelgoedkist

Een project voor groep 2 Kleuters spelen wat af. Al spelend leren ze al heel erg veel. Een erfgoedproject over (oud) speelgoed is daarom een prima kennismaking met geschiedenis. Het past binnen de belevingswereld van het jonge kind en is op een natuurlijke manier eigenlijk ‘dagelijkse kost’ voor de kleuter: er wordt(en werd) altijd gespeeld op school!   

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Elisabeth en de dieren

Groep 4. Kinderen in groep vier krijgen nog geen geschiedenisles uit een methode, maar…hebben wel notie dat dingen vroeger misschien anders gingen dan nu. Ze begrijpen dat opa’s en oma’s misschien andere kleren aanhadden en andere spullen gebruikten dan wij nu. Dat er anders omgegaan werd met dieren weten ze misschien niet. Mooi is aan dit project dat juist een gravin uit de buurt zich jaren geleden al zo heeft ingezet voor dieren die verwaarloosd en ziek waren. Kinderen van deze leeftijd houden van dieren en hebben thuis waarschijnlijk nog een knuffel in bed, en of een poes, hond, konijn of cavia als huisdier. Daarom is het een mooie ingang om de kinderen van deze leeftijd mee te nemen naar de tijd van hun opa’s en oma’s opa’s en oma’s…zo’n 100 jaar geleden. Een bezoek aan een kasteel is bijzonder, maar ook de bijzondere verhalen die de leerlingen horen als ze er zijn. Al met al:  op een interactieve en creatieve manier worden de leerlingen een klein beetje wegwijs gemaakt in de tijd van toen. Met als speels bindend onderwerp hun eigen lievelingsdier en de lievelingsdieren van een gravin die dichtbij woonde.   

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Watersnood in Veenendaal

Groep 7 en 8   ​In de geschiedenis van Veenendaal wordt 1855 gezien als het rampjaar. In dat jaar heeft een watersnoodramp gezorgd voor veel schade en verwoesting. Leerlingen gaan zich in dit onderwerp verdiepen d.m.v. lessen in de klas en een bezoek aan het Museum en het Gemeentearchief.   ​Uitvoerenden: Museum Veenendaal/Gemeentearchief                              

Aanbieder: Museum Veenendaal
Meer informatie

De Moestuin van oma Leentje

Een project voor groep 5 Moestuinen zijn van alle tijden. Al heel vroeger hadden mensen moestuinen bij het huis. In de afgelopen eeuw dreigde de moestuin wat uit de mode te raken, maar vandaag de dag is het weer helemaal ‘in’ om een (eigen) moestuin te hebben. Om dicht bij huis te blijven is een erfgoedproject over moestuinen een dankbaar onderwerp. Leerlingen van groep 5 krijgen voor het eerst echte geschiedenislessen en vaak is dat over de tijd van oma en opa. De moestuin van oma Leentje gaat over de moestuin van oma vroeger, welk groenten kweekte oma in de moestuin? En hoe werd de groente verder behandeld? Wat is wecken en drogen en hoe snijd je snijboontjes? Allemaal dingen die oma Leentje laat zien en voordoet in de klas. De kinderen mogen natuurlijk helpen! Ook gaan we naar een moestuin in Veenendaal, want daar is natuurlijk ook van alles te zien en te doen. Daar leren de kinderen hoe een moestuin tegenwoordig wordt aangelegd en bijgehouden. Welke groenten kweken we  nu? Wat is het verschil met vroeger? Tot slot gaan de kinderen zelf aan de slag: een eigen moestuin ontwerpen en een stoeptegeltuintje met (vergeten) groente kweken! Voor meer informtie zie de downloads of neem contact op met de aanbieder.

Aanbieder: De Werkhoven
Meer informatie

Nieuw: Het oude beroep sigaren maken

Groep 7 en 8 ​ In de regio Veenendaal werd eeuwenlang tabak verbouwd. De sigaren werden eerst door door mensen thuis gemaakt. In 1887 begon de 19-jarige Jochum van Schuppen een tabakskerverij in Veenendaal. Het bedrijf van deze jonge ondernemer groeide uit tot de bekende sigarenfabriek De Ritmeester. Een andere bekende fabriek was De Panter. De gekerfde tabak werd gebruikt als binnengoed van sigaren en werd gerold in een reep tabaksblad, het omblad. Dit omblad werd weer gerold in een reep dekblad. Om sigaren van gelijke vorm te verkrijgen worden ze in een houten blok met ca. twintig uitsparingen gedrukt, de bosjesplank. In de tabakshoek van Museum Veenendaal is veel te zien over de historie van de lokale tabaksindustrie. Aan de hand van opdrachten doen leerlingen kennis hierover op. Tenslotte mogen de leerlingen zelf in groepjes met de hand een sigaar draaien.  

Aanbieder: Museum Veenendaal
Meer informatie